Wzrok, słuch, węch, smak, dotyk. Zmysły którymi odbieramy, przetwarzamy i reagujemy na bodźce z otoczenia oraz z własnego ciała. To fundament tego, jak dziecko poznaje świat, uczy się i funkcjonuje na co dzień.
Dzięki prawidłowemu rozwojowi sensorycznemu dziecko:
- lepiej się koncentruje
- sprawniej się porusza i manipuluje przedmiotami
- łatwiej się uczy (np. czytania, pisania)
- reguluje emocje i zachowanie
Jak więc możesz wspierać rozwój swojego dziecka na co dzień?
Niemowlę
Teraz, gdy nasz synek ma już 3 miesiące, jest dużo bardziej kontaktowy i ma dłuższe okna aktywności. Możemy spędzać z nim więcej czasu na wspólnej zabawie. Cała nasza trójka czerpie z tych chwil ogromną radość, a dom jest przepełniony śmiechem. Jeśli chodzi o nasze codzienne aktywności, stawiamy na proste zabawy sensoryczne. Dajemy maluszkowi do trzymania piłeczkę z wypustkami, która pobudza zmysł dotyku. Czasem kładziemy pod jego nóżki szeleszczące materiały, żeby mógł kopać i jednocześnie słyszeć wydawane przez nie dźwięki. Podczas tummy time synek leży na macie edukacyjnej i z dużym zaciekawieniem przygląda się zwierzątkom. To niesamowite obserwować, jak z dnia na dzień coraz bardziej interesuje się światem wokół niego.
Jak jeszcze można wspierać rozwój niemowlęcia poprzez zabawy sensoryczne?
Nie potrzeba drogich zabawek ani skomplikowanych pomocy – najważniejsze są różnorodne bodźce i uważna obecność rodzica. Nawet proste, codzienne aktywności mogą świetnie wspierać rozwój maluszka.
W przypadku niemowląt warto stawiać na różnorodne doświadczenia sensoryczne, które naturalnie wspierają ich rozwój. Dobrym pomysłem jest proponowanie dziecku kontaktu z różnymi fakturami – mogą to być miękkie kocyki, szorstkie tkaniny, chłodne powierzchnie czy delikatnie wilgotne materiały, takie jak zwilżona pieluszka czy gąbka. Dzięki temu maluch stopniowo uczy się rozróżniać bodźce dotykowe i lepiej poznaje otaczający go świat.
Duże znaczenie mają dźwięki. Warto sięgać po proste grzechotki czy szeleszczące książeczki, ale równie ważny, a często najważniejszy, jest głos rodzica. Mówienie do dziecka, śpiewanie mu czy opowiadanie o tym, co się dzieje wokół, buduje nie tylko rozwój słuchu, ale też więź i poczucie bezpieczeństwa.
Bardzo istotny jest także kontakt z ciałem. Przytulanie, noszenie, delikatne masażyki czy kołysanie pomagają dziecku się wyciszyć, a jednocześnie wspierają rozwój zmysłu dotyku i świadomości własnego ciała. To również sposób na budowanie bliskości i poczucia stabilności emocjonalnej.
Nie można zapominać o ruchu, który w pierwszych miesiącach życia odgrywa ogromną rolę. Bujanie, delikatne unoszenie, zmiana pozycji czy codzienny czas spędzony na brzuszku (tummy time) wspierają rozwój mięśni, koordynacji oraz przygotowują dziecko do kolejnych etapów, takich jak obracanie się czy raczkowanie.
Warto też zwrócić uwagę na bodźce wzrokowe. Niemowlęta na początku życia najlepiej reagują na kontrasty, dlatego dobrze sprawdzają się czarno-białe wzory i proste obrazki. Stopniowo, wraz z rozwojem wzroku, dziecko zaczyna dostrzegać coraz więcej kolorów i szczegółów.
Poniżej krótka ściąga, żeby lepiej to zapamiętać:
Dotyk
Różne faktury: miękkie kocyki, szorstkie tkaniny, chłodne i delikatnie wilgotne materiały
Słuch
Grzechotki, szeleszczące zabawki, ale też mowa, śpiew i głos rodzica
Bliskość
Przytulanie, noszenie, masażyki – budowanie bezpieczeństwa i więzi
Ruch
Bujanie, zmiana pozycji, podnoszenie, codzienny tummy time
Wzrok
Proste kontrasty, czarno-białe wzory i wyraźne obrazki dla najmłodszych
Starszaki
Nasz kochany starszy słodziak jest teraz na etapie tworzenia torów przeszkód i ich przeskakiwania. Uwielbia też układać trasy na podłodze z różnych przedmiotów, które później trzeba jak najszybciej przebiec. To świetna zabawa, która angażuje całe ciało i daje mu mnóstwo radości i ruchu. Mieszkamy blisko morza, więc mamy możliwość często być na plaży i korzystać z zabaw na piasku.
W domu, podczas robienia obiadu, nasza córeczka jest zawsze świetnym pomocnikiem. Przy okazji często bawimy się w grę „zamknij oczy i zgadnij, co zjadłaś”. To zabawa, którą pamiętam jeszcze z dzieciństwa – bawiłam się w nią z moją siostrą. Teraz powraca u nas w nowej odsłonie i wywołuje dużo śmiechu, bo często specjalnie wygłupiamy się, że jemy zupełnie coś innego niż w rzeczywistości.
Jak jeszcze można wspierać rozwój starszaka poprzez zabawy sensoryczne?
U starszaków plusem jest to, że nie trzeba cały czas wymyślać zabaw wspierających/uczących– to dzieje się przy okazji codziennego życia. Jednym z najważniejszych sposobów wspierania rozwoju jest swobodny ruch i zabawy całym ciałem. Tory przeszkód, skakanie, bieganie, wspinanie się czy zabawy równoważne pomagają nie tylko w budowaniu sprawności fizycznej, ale też w rozwoju koordynacji, planowania ruchu i pewności siebie. Dziecko uczy się swojego ciała, jego możliwości i ograniczeń, co jest bardzo ważne na tym etapie. Duże znaczenie mają też zabawy sensoryczne w bardziej „zaawansowanej” formie. Mogą to być zabawy w zgadywanie smaków, zapachów, dotykanie różnych przedmiotów bez patrzenia, czy eksperymenty z wodą, piaskiem lub kaszą. Takie aktywności rozwijają koncentrację, spostrzegawczość i umiejętność opisywania wrażeń.
Warto również włączać dziecko w codzienne obowiązki. Pomaganie w gotowaniu, nakrywaniu do stołu czy sprzątaniu daje poczucie sprawczości i uczy odpowiedzialności. Dziecko czuje się ważne, bo uczestniczy w życiu domowym, a przy okazji rozwija motorykę małą i uczy się współpracy.
Bardzo dobrze działają zabawy rozwijające wyobraźnię. Udawanie, odgrywanie ról, wymyślanie historii czy tworzenie „mini światów” z klocków lub przedmiotów codziennego użytku wspiera kreatywność i myślenie symboliczne. To też świetny sposób na budowanie relacji i wspólnego śmiechu.
Nie można zapominać o rozmowie i nazywaniu emocji. Starsze dzieci coraz lepiej rozumieją świat, dlatego warto rozmawiać o tym, co czują, co im się podoba, co je złości czy cieszy. To ogromnie wspiera rozwój emocjonalny i uczy radzenia sobie z trudnymi sytuacjami.
Najważniejsze jednak jest to, że rozwój w tym wieku jest najlepszy wtedy, gdy dziecko ma przestrzeń do bycia sobą – do ruchu, eksperymentowania, popełniania błędów i radosnej zabawy razem z rodzicem.
Poniżej krótka ściąga, żeby lepiej to zapamiętać:
Ruch i aktywność fizyczna
Tory przeszkód, bieganie, skakanie, wspinanie się – rozwój koordynacji, równowagi i pewności siebie
Zabawy sensoryczne
Zgadywanie smaków i zapachów, dotykanie rzeczy bez patrzenia, zabawy z wodą, piaskiem czy kaszą
Codzienne obowiązki
Wspólne gotowanie, sprzątanie, nakrywanie do stołu – nauka samodzielności i poczucia sprawczości
Wyobraźnia i zabawa „na niby”
Odgrywanie ról, tworzenie historii, budowanie światów z klocków – rozwój kreatywności
Rozmowa i emocje
Nazywanie uczuć, rozmowy o przeżyciach – wsparcie rozwoju emocjonalnego i społecznego
Swoboda i czas na zabawę
Przestrzeń do samodzielnej zabawy, eksperymentowania i bycia sobą
Każdy okres – od niemowlęctwa, przez wiek przedszkolny, aż po starsze dzieci – niesie ze sobą inne potrzeby i możliwości. To właśnie w dzieciństwie kształtują się podstawy, które wpływają na późniejsze funkcjonowanie, emocje i sposób poznawania świata. Dlatego tak istotne jest, aby wspierać dziecko na każdym etapie jego rozwoju poprzez zabawę, bliskość i codzienne doświadczenia.
Dzieciństwo jest jedno, a to, jak je przeżyją, zostaje z nimi na całe życie.
Artykuł skończony, czas na kawę i odpoczynek.
Pozdrawiam Cię serdecznie, Anita.
Pamiętaj, najważniejsze jest dobro Twojego maluszka.
Jakość i bezpieczeństwo od tweeto.
Masz pytania dotyczące artykułów lub jesteś zainteresowana/ny zakupem mebli od tweeto? Napisz do mnie: blogsiewki@gmail.com. Odpowiem na Twoje pytania.
Jeżeli to, co przeczytałeś bądź przeczytałaś i przypadło ci do gustu, to zachęcam Cię, żeby się zapisać do naszego Newslettera. Wystarczy wpisać swój adres e-mail. Informacje dotyczące moich nowych wpisów na bieżąco będą Ci się pojawiały w skrzynce mailowej. Będzie to dla naszego zespołu ogromny komplement od Ciebie.
Dziękuje!
