Od kiedy człowiek zaczyna rozwój różnych umiejętności? Już w brzuchu mamy dziecko zaczyna proces uczenia się. W mózgu, między neuronami tworzą się nowe połączenia– od czasu prenatalnego, po dzień śmierci.
Najwięcej i najszybciej uczą się najmłodsi. Jak wspierać ten rozwój? Poniżej skupimy się na tym jak wspierać rozwój dziecka i jakie akcesoria dla najmłodszych mogą być w tym pomocne.
Wspieraj, ale nie przeciążaj
Twoja pociecha zaczyna zachowywać się inaczej niż zazwyczaj, wcześniej było dość spokojne i nagle jakby coś w nie wstępuje. Pod wpływem stresu odcina się i zasypia – to reakcja obronna układu nerwowego. Nagłe przebudzenia w nocy z płaczem itp. Czy też Cię to spotkało? Nie wiesz co się dzieje, jako rodzic starasz się zaradzić, ale Twoje starania nie przynoszą efektu. Co to może być?
PRZEBODŹCOWANE DZIECKO.
Czym jest przebodźcowanie?
Co oznacza przebodźcowanie? Z pewnością sami jako dorośli często doświadczyliście stanu rozdrażnienia po intensywnym dniu, pełnym silnych bodźców takich jak stres, hałas, nadmierna presja otoczenia.
Układ nerwowy dziecka jest szczególnie wrażliwy. Narażony na nadmierną ilość bodźców w stosunku do swojego wieku i możliwości reaguje serią objawów.
Objawy przebodźcowania można obserwować u dzieciaków w różnym wieku. Szczególnie często pojawia się ono w okresie adaptacji przedszkolnej, u pierwszoklasistów, a także u dzieci tuż przed ważnymi egzaminami, ale to nie oznacza że kilkumiesięczne dziecko może nie być przebodźcowane, owszem może.
Przyczyną przebodźcowania może być:
- Nadmiar bodźców wzrokowych i słuchowych: grające, świecące zabawki, włączony telewizor lub radio w tle, ostre oświetlenie.
- Otoczenie: wizyty w zatłoczonych miejscach (galerie handlowe, sklepy), duża liczba gości, głośne rodzeństwo.
- Zmęczenie i rutyna: zakłócony sen, zbyt długie czuwanie, nagłe zmiany otoczenia lub planu dnia.
- Ekrany: używanie telefonu, tabletu lub telewizora w obecności dziecka.
- Aktywność: zbyt intensywna zabawa, długie kołysanie lub podawanie z rąk do rąk.
Jak wspierać rozwój dziecka?
0-3 miesiący
Zabawa jest najprzyjemniejszą i najbardziej wartościową aktywnością dla dzieci. Typowo rozwijające się niemowlęta chętnie angażują się w zabawę. Bawiąc się są aktywne i zainteresowane. Sytuacja, gdy dziecko nie jest zaciekawione osobami z jego otoczenia oraz zabawkami, nie wchodzi w kontakt wzrokowy i nie inicjuje zabawy to sygnał alarmowy mogący świadczyć o nietypowym rozwoju sensomotorycznym.
Jak bawić się z niemowlakiem i wspierać jego rozwój?
Zabawa z niemowlęciem do 3 miesiąca życia nie wymaga użycia specjalnych zabawek. Dla tak małych niemowląt ich własne ciała i inni ludzie są najbardziej fascynującymi zabawkami. Najlepszym czasem na zabawę z niemowlęciem jest faza cichego czuwania, czyli moment, gdy dziecko skupia wzrok na nas i przedmiotach, a ruchy jego ciała są spokojne. Pozycje do zabawy mogą być różne. Bawić można się układając dziecko przodem do siebie na swoich kolanach (główka dziecka wyżej niż miednica), na przewijaku lub na macie. Wyraźny rozwój kontrastowego widzenia następuje około 3-4 tygodnia życia. Właśnie wtedy możesz pokazywać dziecku książeczki dedykowane specjalnie dla najmłodszych, są czarno-białe i na pewno dziecko będzie obserwować co na nich się znajduje. Głosem naśladuj dźwięki dziecka, używaj żartobliwej tonacji, zmieniaj wysokość, głośność i rytm. Dla takiego maluszka też to będzie bardzo ciekawa zabawa.
3-6 miesięcy
Przed 3 miesiącem życia maluchowi trudno było utrzymać stabilność w leżeniu. Dużo było ruchów masywnych i przypadkowych. W drugim trymestrze życia dziecko jest coraz bardziej świadome swojego ciała. Ćwiczy nowo nabyte umiejętności, doświadcza wyzwań przekraczających jego dotychczasowy poziom umiejętności – dzięki temu następuje dalszy rozwój. Około 5 miesiąca życia możemy zaobserwować pierwsze obroty z leżenia na plecach do pozycji na boku.
O ile w pierwszym trymestrze życia dziecka zabawki nie są potrzebne, tak w kolejnych 3 miesiącach warto je wprowadzić. Dobrze sprawdzą się małe lekkie zabawki typu grzechotka, plastikowa obręcz, ażurowa piłka, które maluch może łatwo chwycić w dłoń i swobodnie przekładać z ręki do ręki. Ciekawy dla dziecka dźwięk grzechotki lub szeleszczącej zabawki będzie zachęcał go do powtórzenia wykonanego ruchu.
Jak możemy poprzez zabawę wspierać rozwój maluszka?
Np.: Kładziemy się naprzeciwko dziecka na brzuchu. Opowiadamy niemowlakowi o tym co robimy. Kładziemy małe, lekkie zabawki w zasięgu jego ręki. Czekamy na rekcje malucha w postaci obserwacji, przeniesienia ciężaru ciała i sięgnięcia po zabawkę. Korzyści, które daje ta zabawa? Doskonali podpór, jest treningiem przenoszenia ciężaru ciała, stymuluje wzrok i słuch.
6-9 miesiecy
Drugie półrocze życia dziecka to czas na zdobywanie umiejętności przemieszczania się. Aktywne obroty, pełzanie, czworakowanie, stanie i chód to domena tego okresu. Dziecko przekracza linię środkową ciała sięgając po zabawkę. Gaworzy i śmieje się podczas zabawy. Ćwiczy siłę obręczy barkowej w leżeniu na brzuchu symetrycznie podpierając się rękami w wysokim podporze. W 7 miesiącu wkłada palce stóp do buzi. Na brzuszku obraca się wokół własnej osi. Przyjmuje pozycję boczną z podporem na łokciu, a następnie na dłoni. W 9 miesiącu przechodzi samodzielnie do siadu skośnego, a następnie prostego. Potrafi trzymać równocześnie dwa przedmioty w rękach i uderzać nimi o siebie. Dobrze rozpoznaje twarze i pod koniec 9 miesiąca, może reagować lękiem na obce osoby.
Jak wspierać bejbika zabawą? Np.: Kładziemy przed dzieckiem kilka zabawek o różnej strukturze. Na przykład: miękką maskotkę, plastikowa grzechotkę i drewnianą łyżeczkę. Czekamy na zainicjowanie zabawy przez dziecko, pozwalamy na upuszczanie zabawek. Dajemy czas, aby dziecko usłyszało dźwięk uderzenia zabawki o ziemię i zaczęło szukać wzrokiem wypuszczonego z ręki przedmiotu. Korzyści, które daje to zabawa to trenowanie celowego wypuszczania przedmiotów, stymulacja słuchu. Dziecko uczy się, że jego działanie wywołuje konkretny efekt. Szuka przedmiotu, który upadł.
9-12 miesięcy
10 – 12 miesiąc życia dziecka to czas na pierwsze próby pionizacji. Dziecko zaczyna wstawać przy meblach, a następnie przemieszcza się do boku z asekuracją rękami. Sprawnie raczkuje, dokonali siad i chwyt pęsetowy. Uwielbia rzucać przedmiotami i stukać nimi o siebie. Naśladuje gesty, macha ręką na pożegnanie, bawi się w kosi kosi łapci. W 10 miesiącu wypowiada podwójne sylaby- m.in. wyczekiwane przez rodziców ma- ma, ta-ta, ba-ba. W 11 miesiącu dziecko rozumie zakazy. W 12 miesiącu mogą pojawić się pierwsze próby samodzielnego chodzenia.
Jakie zabawy w tym okresie będą pomocne w rozwoju maluszka? Np.: mini tor przeszkód. Zabawa jest odpowiednia dla dziecka, które pełza lub czworakuje. Tworzymy domowy tor przeszkód. Można do tego użyć poduszki, krzesła, niskie kartonowe lub plastikowe pudełka, nogi rodziców. Na końcu toru przeszkód umieszczamy interesujący przedmiot, który zachęci dziecko do pełzania lub czworakowania. Możemy też czworakować równocześnie z dzieckiem. Korzyści z zabawy to doskonalenie równowagi, doświadczenie podłoża o różnej twardości oraz nauka radzenia sobie z barierami w przestrzeni.
Ile czasu angażować dziecko w zabawę?
- 0-3 miesiące: Zabawy powinny być bardzo krótkie, trwające zaledwie kilka minut (np. 5–10 min) podczas czuwania, często wplecione w czynności pielęgnacyjne jak przewijanie. Tak malutkie dziecko potrzebuje dużo snu.
- 3-6 miesięcy: Okna aktywności (czas między drzemkami) wydłużają się do około 1,5–2 godzin, co pozwala na dłuższy czas wspólnej zabawy.
- 6-12 miesięcy: Niemowlęta są aktywne przez około 2,5 godziny między drzemkami, a ich koncentracja na zabawie wzrasta, jednak nadal potrzebują przerw na odpoczynek.
Jeśli niemowlę odwraca wzrok, marudzi lub trze oczy, oznacza to, że jest przebodźcowane i zabawa powinna się zakończyć. Pamiętaj, krótkie, ale częste chwile zabawy są lepsze, niż jedna długa sesja, która może przemęczyć malucha.
Gadżety i akcesoria dla niemowląt
Noworodek większość czasu śpi. Więc jakie zabawki dla noworodka wybrać? Czy w ogóle są potrzebne? Są chwile kiedy maluszek jest najedzony, wyspany i z uwagą obserwuje świat. Nie widzi jednak za wiele, bo nie przewraca się jeszcze na boki. Wcześniej wspomniałam o kartach, które są czarno-białe i przedstawiają różne obrazy, na pewno dla najmniejszych taka zabawa będzie odpowiednia.
Niemowlę już od ok. 3 miesiąca życia zaczyna wkładać sobie wszystko do buzi i powoli wkracza w burzliwy okres ząbkowania. To odpowiednia pora na gryzaki, które mają za zadanie pomóc na swędzące i bolące dziąsełka.
Występuje kilka rodzajów gryzaków: wodne, żelowe czy gryzak-smoczek. Gryzak powinien być wykonany z naturalnego materiału, który łatwo utrzymać w czystości. Oprócz oczywistej roli, takiej jak ulga podczas ząbkowania, gryzaki rozwijają koordynację ruchową, dziecko uczy się kierować przedmiot rączką do buzi. Zdolności manualne malucha ćwiczone są poprzez chwytanie, dlatego ważne, żeby gryzak był na tyle wygodny i lekki, by dziecko nie zniechęciło się do dalszego próbowania.
Innymi zabawkami ćwiczącymi małe rączki są grzechotki. Wydawanie dźwięków w momencie potrząsania zainteresuje każde dziecko. Mnogość dostępnych kolorów, kształtów i dźwięków powoduje, że każdy znajdzie coś dla siebie. Oprócz grzechotek i gryzaków, warto tutaj wspomnieć o zabawkach sensorycznych, które mają na celu zapoznać dziecko z różnymi fakturami i stymulować jego zmysł dotyku.
Dziecko między 3. a 6. miesiącem życia zaczyna się bardziej interesować tym, co się dzieje dookoła i uczy się chwytania rączkami przedmiotów. Sprawdzą się wtedy maty edukacyjne, które oprócz wielu przyciągających wzrok kolorów i kształtów, wzbudzają chęć łapania bujających się zabaweczek. Maty zachęcą malucha także do obracania się, podtrzymywania główki i wzbudzają ciekawość otaczającym małym światem.
Innym rodzajem zabawek, które zachęcą dziecko do nauki chwytania i śledzenia kształtów są zawieszki i pałąki do wózków. Kolorowe łuki z zabawkami, które mają przeróżne kształty, rozmiary, ciekawią dziecko i zachęcają do ćwiczenia rączek, a do tego nie zajmują wiele miejsca, więc można je zabrać ze sobą na spacer, czy wizytę u lekarza. Zawieszki są miękkie i przyjemne w dotyku, można je przytulać i potrząsać, dlatego dzieci tak je lubią.
Dzieci powyżej 6. miesiąca zaczynają interesować się manipulacją przedmiotami i mechanizmami przyczynowo-skutkowymi. Zabawki interaktywne są już interesujące, a wydawane przez nie dźwięki, wyraziste kolory i różnorodne faktury przyciągają uwagę, stymulują zarówno wzrok, dotyk, jak i słuch. Dziecko, które już siedzi, zaczyna zauważać, że rączki nie służą tylko do wkładania do buzi, ale także można nimi podnosić, rzucać czy naciskać.
Warto zwrócić uwagę na zabawki, które wydają dźwięki przy naciśnięciu np. przycisku, łapki czy brzuszka. Mogą to być melodie, piosenki czy słowa - każdy odgłos będzie wyzwaniem dla maluszka i zapewni ciekawą zabawę. Pamiętać należy, że zabawki interaktywne dla 6-miesięcznego niemowlaka nie mogą być za głośne, bo mogą nawet uszkodzić słuch. Wśród zabawek interaktywnych znajdują się kolorowe piłki, które oprócz światła i dźwięku, zapewniają ćwiczenia ruchowe, bo uciekają, a dziecko samo chce je złapać. Zachęcają w ten sposób do raczkowania. Wiele zabawek można dostosowywać do aktualnego wieku dziecka, a więc w okresie niemowlęcym ustawić ciche melodie, natomiast później uczyć pierwszych słów.
Dzieci między 6. a 12. miesiącem lubią się przytulać i tak samo tulić zabawki. Miękka maskotka, z szeleszczącym środkiem będzie rewelacyjnym towarzyszem podczas pierwszych zabaw. Wiele maskotek, oprócz szeleszczących elementów, posiada wstążki, czy zawieszki o odmiennych fakturach i kształtach, co zwraca uwagę niemowlaka. Podczas zakupu przytulanki warto zwrócić uwagę na łatwość utrzymania jej w czystość, ponieważ towarzyszy ona dziecku nie tylko w domu, ale i podczas spacerów i łatwo może się pobrudzić. Tak więc najlepszą będzie taka, która nie zniszczy się w praniu. Maskotki oprócz tradycyjnych postaci zwierzątek, mogą przyjmować postać kocyków, co będzie dodatkowym wsparciem podczas snu.
Oczywiście na rynku znajdziesz mnóstwo innych propozycji różnych gadżetów dla najmłodszych. Jednak pamiętaj, aby zapoznać się z tym jak taki gadżet będzie wpływać na Twoją pociechę. Czy przypadkiem nie będzie powodem przebodźcowania?
Na pewno jak każdy rodzic chcesz jak najlepiej dla swojego dziecka i akcesoria które wybierzesz będą odpowiednie dla Twojego maleństwa.
Artykuł skończony, czas na kawę i odpoczynek.
Pozdrawiam Cię serdecznie, Anita.
Pamiętaj, najważniejsze jest dobro Twojego maluszka.
Jakość i bezpieczeństwo od tweeto.
Masz pytania dotyczące artykułów lub jesteś zainteresowana/ny zakupem mebli od tweeto? Napisz do mnie: blogsiewki@gmail.com. Odpowiem na Twoje pytania.
Jeżeli to, co przeczytałeś bądź przeczytałaś i przypadło ci do gustu, to zachęcam Cię, żeby się zapisać do naszego Newslettera. Wystarczy wpisać swój adres e-mail. Informacje dotyczące moich nowych wpisów na bieżąco będą Ci się pojawiały w skrzynce mailowej. Będzie to dla naszego zespołu ogromny komplement od Ciebie.
Dziękuje!